Westinghouse, Bechtel i polscy wykonawcy: kto naprawdę będzie za co odpowiadał?

EPC elektrowni jądrowej w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino połączy projektowanie, zakupy urządzeń, organizację budowy, kontrolę jakości i uruchomienie trzech bloków AP1000. Przy tak dużej inwestycji samo określenie „wykonawca elektrowni” niewiele jednak wyjaśnia. PEJ, Westinghouse, Bechtel, dostawcy urządzeń i polskie firmy budowlane otrzymają różne zakresy odpowiedzialności.

Polskie Elektrownie Jądrowe pełnią funkcję inwestora. Westinghouse dostarcza technologię AP1000 oraz odpowiada za kluczowe rozwiązania związane z częścią jądrową. Z kolei Bechtel wnosi doświadczenie w zarządzaniu projektami, inżynierii, zakupach i prowadzeniu budowy. Polscy wykonawcy będą natomiast realizować wybrane pakiety robót, dostaw i usług.

Na dzień 6 sierpnia 2026 roku publiczne komunikaty nadal wskazują, że PEJ i konsorcjum Westinghouse-Bechtel prowadzą prace na podstawie rozszerzonej umowy EDA. Strony kontynuują jednocześnie działania zmierzające do zawarcia głównej umowy EPC. To właśnie ten kontrakt ma ostatecznie określić pełny podział odpowiedzialności, model wynagrodzenia, harmonogram i zasady współpracy.

Dlatego w tym artykule oddzielamy role już potwierdzone od szczegółów, które może jeszcze doprecyzować finalna umowa.

Spis treści

1. Czym jest EPC elektrowni jądrowej
2. Kto znajduje się na szczycie struktury projektu
3. Za co odpowiadają Polskie Elektrownie Jądrowe
4. Za co odpowiada Westinghouse
5. Za co odpowiada Bechtel
6. Jak będzie działać konsorcjum Westinghouse-Bechtel
7. Jaką rolę otrzymają polscy wykonawcy
8. Kto będzie wybierał podwykonawców i dostawców
9. Jakie pakiety mogą trafić do polskich firm
10. Kto odpowiada za drogi, kolej, MOLF i sieci
11. Kto ponosi odpowiedzialność za jakość robót
12. Jak będą rozliczane zmiany, opóźnienia i dodatkowe koszty
13. Co ten podział oznacza dla polskiej branży budowlanej
14. Podsumowanie
15. FAQ

1. Czym jest EPC elektrowni jądrowej

EPC to skrót od Engineering, Procurement and Construction. W języku polskim oznacza projektowanie, zakupy oraz budowę. W takim modelu wykonawca lub konsorcjum nie ogranicza się do prowadzenia robót na podstawie gotowej dokumentacji.

Najpierw zespoły projektowe przygotowują rozwiązania techniczne. Następnie działy zakupów wybierają producentów urządzeń, materiałów i usług. Później organizacja budowy łączy te elementy na placu, przeprowadza odbiory i przygotowuje systemy do uruchomienia.

W przypadku polskiej elektrowni zakres projektowy obejmuje wyspę jądrową, wyspę turbinową, pozostałe instalacje i urządzenia pomocnicze, budynki administracyjne oraz infrastrukturę związaną z bezpieczeństwem obiektu. Obecna umowa EDA pozwala rozwijać projekty Nuclear Island, Turbine Island i Balance of Plant jeszcze przed zamknięciem głównego kontraktu.

EPC elektrowni jądrowej nie oznacza jednak, że jedna firma samodzielnie wykona wszystkie roboty. Konsorcjum będzie zarządzać rozbudowanym łańcuchem dostawców, producentów, projektantów i podwykonawców.

2. Kto znajduje się na szczycie struktury projektu

Na najwyższym poziomie znajdują się trzy główne podmioty:

Ten układ nie przypomina klasycznej budowy, na której inwestor zleca całość jednemu generalnemu wykonawcy, a ten samodzielnie dzieli prace między podwykonawców. Przy AP1000 część dostaw wiąże się bezpośrednio z technologią Westinghouse, część z organizacją budowy Bechtela, a kolejne pakiety może zamawiać PEJ.

Dodatkowo osobne podmioty prowadzą infrastrukturę towarzyszącą. Oznacza to, że nowa droga, kolej czy konstrukcja morska nie muszą znajdować się w tym samym kontrakcie co główne bloki elektrowni.

3. Za co odpowiadają Polskie Elektrownie Jądrowe

PEJ reprezentują stronę inwestorską. Spółka przygotowuje proces inwestycyjny, organizuje finansowanie, uczestniczy w uzyskiwaniu decyzji oraz nadzoruje realizację projektu.

PEJ nie przekazują konsorcjum całej odpowiedzialności inwestora. Spółka musi pilnować zakresu, kosztów, harmonogramu i jakości rezultatów, które dostarczą Westinghouse, Bechtel oraz pozostali wykonawcy. PEJ uczestniczą także w procedurach odbiorowych i zatwierdzaniu kluczowych dostaw.

W praktyce inwestor powinien kontrolować między innymi:

• zgodność prac z umową,
• realizację kamieni milowych,
• jakość dokumentacji projektowej,
• postęp zakupów urządzeń,
• harmonogram robót,
• zmiany wpływające na koszt,
• procedury odbioru,
• ryzyka związane z opóźnieniami.

Dobrym przykładem jest wybór Arabelle Solutions na dostawcę turbin i generatorów. Westinghouse i Bechtel przeprowadziły proces zakupowy, jednak PEJ uczestniczyły w ocenie i potwierdziły wybór dostawcy.

PEJ pozostają więc klientem konsorcjum, ale jednocześnie aktywnie kontrolują najważniejsze decyzje techniczne, zakupowe i finansowe.

4. Za co odpowiada Westinghouse

Westinghouse dostarcza technologię AP1000. Firma odpowiada za rozwiązania technologiczne, wiedzę projektową oraz urządzenia związane z częścią jądrową elektrowni.

Do jej zakresu należą przede wszystkim elementy, które decydują o działaniu i bezpieczeństwie reaktora. Obejmują one projekt technologiczny, wymagania dla urządzeń, wsparcie procesu licencjonowania, dokumentację techniczną oraz kwalifikację producentów kluczowych komponentów.

Westinghouse wskazuje wyspę jądrową jako swój główny obszar technologiczny. Firma prowadzi również postępowania zakupowe dotyczące między innymi wytwornic pary oraz innych elementów wymagających długiego procesu produkcji.

W praktyce Westinghouse będzie ustalać wymagania, które muszą spełnić urządzenia i materiały związane z technologią AP1000. Polski producent nie będzie mógł po prostu zaproponować podobnego komponentu stosowanego na zwykłej elektrowni. Najpierw musi przejść kwalifikację, udokumentować proces produkcji i spełnić wymagania jakościowe projektu.

Westinghouse nie będzie jednak samodzielnie prowadzić wszystkich robót terenowych. Tutaj kluczową rolę przejmie Bechtel oraz podlegający mu wykonawcy.

5. Za co odpowiada Bechtel

Bechtel specjalizuje się w zarządzaniu dużymi projektami inżynieryjnymi i budowlanymi. Firma deklaruje, że przy polskim projekcie będzie prowadzić działania Engineering, Procurement and Construction dla trzech bloków AP1000.

W praktyce Bechtel będzie odpowiadać za połączenie projektu z realizacją. Oznacza to między innymi planowanie budowy, przygotowanie pakietów wykonawczych, organizację zakupów, wybór części podwykonawców, zarządzanie placem budowy oraz koordynację wielu branż.

Do typowych obszarów Bechtela będą należeć:

• organizacja placu budowy,
• planowanie kolejności robót,
• zarządzanie harmonogramem,
• zakupy materiałów i usług,
• wybór podwykonawców,
• kontrola postępu,
• koordynacja konstrukcji i instalacji,
• HSE,
• QA/QC,
• przygotowanie systemów do odbioru,
• współpraca z zespołem uruchomieniowym.

Tablica postępowań związanych z projektem pokazuje, że Bechtel prowadził już procedury dotyczące robót ogólnobudowlanych, dostaw betonu, zasypek konstrukcyjnych, laboratoriów oraz zaplecza biurowego i szkoleniowego. Z kolei Westinghouse prowadził odrębne postępowania dotyczące wybranych urządzeń technologicznych.

To dobrze pokazuje różnicę. Westinghouse koncentruje się przede wszystkim na technologii i wyposażeniu jądrowym. Bechtel skupia się na integracji projektu, zakupach budowlanych i prowadzeniu realizacji.

6. Jak będzie działać konsorcjum Westinghouse-Bechtel

Z punktu widzenia PEJ Westinghouse i Bechtel tworzą konsorcjum odpowiedzialne za przygotowanie i realizację projektu. Firmy podpisały formalną umowę konsorcjalną dotyczącą projektowania i budowy elektrowni w Lubiatowie-Kopalinie.

Nie oznacza to jednak, że każdy zakres będzie całkowicie rozdzielony. W wielu obszarach firmy muszą działać wspólnie.

Projekt technologiczny wpływa na konstrukcję budynków. Wymagania urządzeń wpływają na fundamenty, trasy transportowe i kolejność montażu. Z kolei harmonogram budowy wpływa na terminy produkcji oraz dostaw komponentów.

Dlatego konsorcjum musi wspólnie koordynować:

• projekt wyspy jądrowej,
• projekt wyspy turbinowej,
• Balance of Plant,
• zamówienia urządzeń,
• terminy dostaw,
• konstrukcje budowlane,
• montaż mechaniczny,
• instalacje elektryczne i I&C,
• testy oraz commissioning.

Ostateczny kontrakt EPC elektrowni jądrowej powinien również określić, jak konsorcjanci podzielą odpowiedzialność za opóźnienia, błędy projektowe, przekroczenie kosztów i niezgodności dostaw.

7. Jaką rolę otrzymają polscy wykonawcy

Polskie firmy nie będą jednym zbiorczym „trzecim wykonawcą” obok Westinghouse i Bechtela. Będą zawierać umowy na konkretne dostawy, roboty lub usługi.

Jedna firma może wykonać roboty ziemne. Druga dostarczy konstrukcje stalowe. Kolejna poprowadzi prefabrykację, instalacje tymczasowe, badania laboratoryjne albo montaż wybranego systemu.

Zakres polskiej firmy będzie zależał od kontraktu, kwalifikacji i miejsca w łańcuchu dostaw. Część przedsiębiorstw podpisze umowy z Bechtelem. Inne mogą pracować dla Westinghouse, PEJ, producenta urządzeń albo podwykonawcy wyższego poziomu.

PEJ prowadzą bazę firm zainteresowanych udziałem w projekcie. Spółka wskazuje, że dalszy kontakt zależy od bieżącego zapotrzebowania PEJ albo konsorcjum Westinghouse-Bechtel. Jednocześnie wspólna tablica postępowań publikuje zamówienia obu amerykańskich partnerów.

Polski wykonawca musi więc najpierw ustalić, kto faktycznie kupuje dany zakres. To ważne, ponieważ od tej odpowiedzi zależą warunki kontraktu, system raportowania, wymagania jakościowe oraz sposób rozliczania robót.

8. Kto będzie wybierał podwykonawców i dostawców

Nie wszystkie postępowania poprowadzi jeden dział zakupów. EPC elektrowni jądrowej obejmie wiele ścieżek zamówień.

Westinghouse będzie wybierać dostawców elementów bezpośrednio związanych z technologią AP1000. Bechtel będzie organizować znaczną część zakupów budowlanych, usług terenowych i pakietów wykonawczych. PEJ mogą natomiast samodzielnie zlecać prace związane z przygotowaniem inwestycji, zapleczem lub innymi zakresami pozostającymi po stronie inwestora.

Część dużych dostaw wybierze konsorcjum wspólnie z PEJ. Tak wyglądał proces dotyczący turbin i generatorów Arabelle Solutions. Produkcja tego wyposażenia ma ruszyć po finalizacji umowy EPC.

W praktyce polska firma może wystąpić jako:

1. bezpośredni wykonawca PEJ,
2. podwykonawca Bechtela,
3. dostawca Westinghouse,
4. dostawca producenta dużego urządzenia,
5. podwykonawca polskiej firmy posiadającej większy pakiet,
6. wykonawca infrastruktury towarzyszącej.

Ta struktura zwiększa liczbę możliwości, ale jednocześnie utrudnia znalezienie właściwego postępowania. Dlatego przedsiębiorstwa powinny obserwować nie tylko zamówienia PEJ, ale także portale zakupowe Westinghouse, Bechtela i głównych dostawców.

9. Jakie pakiety mogą trafić do polskich firm

Największy udział polskich wykonawców może początkowo dotyczyć prac, które krajowy rynek zna już z dużych inwestycji przemysłowych i infrastrukturalnych.

Chodzi między innymi o:

• roboty ziemne,
• beton i konstrukcje żelbetowe,
• konstrukcje stalowe,
• drogi i place,
• odwodnienie,
• instalacje tymczasowe,
• zaplecze budowy,
• laboratoria,
• geodezję,
• transport,
• magazyny,
• ochronę i utrzymanie terenu,
• instalacje elektryczne oraz sanitarne,
• prefabrykację,
• montaż mechaniczny,
• spawanie i badania NDT.

Z czasem polskie przedsiębiorstwa mogą wejść także w bardziej wymagające dostawy. Westinghouse zapowiada stopniowe zwiększanie udziału krajowych firm w obszarze wyspy jądrowej, jednak wymaga to zdobycia odpowiednich kwalifikacji i wdrożenia rygorystycznego systemu jakości.

Bechtel i Westinghouse prowadzą spotkania, szkolenia oraz misje gospodarcze dla potencjalnych dostawców. W maju 2026 roku ponad 25 przedstawicieli polskich firm uczestniczyło w misji do Stanów Zjednoczonych, podczas której omawiano udział krajowych przedsiębiorstw w projekcie i globalnym łańcuchu AP1000.

Nie należy jednak zakładać, że sam polski kapitał wystarczy do zdobycia zamówienia. Konsorcjum będzie oceniać doświadczenie, zdolności produkcyjne, terminowość, bezpieczeństwo, personel i system jakości.

10. Kto odpowiada za drogi, kolej, MOLF i sieci

Nie cała infrastruktura związana z elektrownią znajduje się w głównym zakresie Westinghouse i Bechtela.

Osobne podmioty prowadzą największe inwestycje towarzyszące:

PEJ koordynują te inwestycje z głównym projektem, ale specjalistyczne instytucje odpowiadają za ich realizację.

To ważne dla firm budowlanych. Wykonawca drogi do elektrowni może podpisać umowę z GDDKiA, a nie z Bechtelem. Firma pracująca przy kolei będzie podlegać strukturze PKP PLK. Z kolei wykonawca konstrukcji MOLF znajdzie się w łańcuchu zamówień Urzędu Morskiego.

Szczegółową analizę tych projektów znajdziesz w artykule Elektrownia jądrowa zmieni transport na Pomorzu. Jakie drogi i linie kolejowe powstaną?.

11. Kto ponosi odpowiedzialność za jakość robót

Przy elektrowni jądrowej odpowiedzialność za jakość będzie działała na kilku poziomach.

Wykonawca odpowiada za prawidłowe wykonanie własnego zakresu. Bechtel lub Westinghouse kontrolują zgodność prac z kontraktem i wymaganiami projektu. Konsorcjum raportuje wyniki do PEJ. Z kolei inwestor prowadzi własny nadzór i odbiera uzgodnione rezultaty.

Jednocześnie każda firma musi kontrolować swoich podwykonawców. Nie może przenieść całej odpowiedzialności na ekipę, która fizycznie wykonuje robotę.

W praktyce wykonawca będzie musiał udokumentować:

• pochodzenie materiału,
• zatwierdzenie dostawcy,
• kwalifikacje personelu,
• zgodność z procedurą,
• przeprowadzone kontrole,
• wyniki badań,
• odbiór robót,
• usunięcie niezgodności.

Na zwykłej budowie poprawnie wykonany element często zamyka temat. W projekcie jądrowym brak wymaganych dokumentów może zablokować odbiór nawet wtedy, gdy sama robota wygląda prawidłowo.

12. Jak będą rozliczane zmiany, opóźnienia i dodatkowe koszty

Podział odpowiedzialności nabiera największego znaczenia wtedy, gdy pojawia się problem.

Jeżeli producent dostarczy urządzenie za późno, opóźnienie może zatrzymać montaż. Jeżeli projekt zawiera błąd, wykonawca nie rozpocznie robót. Natomiast jeśli podwykonawca źle wykona fundament, kolejny zespół nie zamontuje urządzenia.

Dlatego finalna umowa EPC powinna określić:

• zasady zgłaszania zmian,
• odpowiedzialność za błędy projektowe,
• terminy odpowiedzi na zapytania,
• sposób zatwierdzania kosztów dodatkowych,
• odpowiedzialność za opóźnienia,
• kary i limity odpowiedzialności,
• sposób rozstrzygania sporów,
• procedurę odbioru rezultatów.

Rozszerzona umowa EDA już przypisuje kary do wybranych rezultatów oraz zachowuje rozwiązania pozwalające PEJ kontrolować wykonanie i odbierać dostarczane produkty.

Polski podwykonawca powinien zwrócić szczególną uwagę na przepływ odpowiedzialności. Kontrakt z Bechtelem może przenosić na niego część terminów, wymagań jakościowych i obowiązków wynikających z głównej umowy.

Dlatego przed wyceną trzeba dokładnie sprawdzić nie tylko zakres robót, ale też dokumentację, harmonogram, punkty zatrzymania, odpowiedzialność za dostawy i zasady przedłużenia czasu.

13. Co ten podział oznacza dla polskiej branży budowlanej

Polskie firmy otrzymają dużą szansę, ale projekt nie będzie przypominał standardowego przetargu budowlanego.

Przedsiębiorstwo będzie musiało udowodnić nie tylko konkurencyjną cenę. Konsorcjum sprawdzi także system jakości, referencje, personel, zdolności produkcyjne, bezpieczeństwo i wiarygodność łańcucha dostaw.

Najlepszą pozycję mogą osiągnąć firmy, które już teraz:

• pracują przy dużych inwestycjach EPC,
• prowadzą pełną dokumentację jakościową,
• mają doświadczenie przemysłowe,
• kontrolują swoich podwykonawców,
• potrafią raportować po angielsku,
• korzystają z harmonogramów i systemów kontroli kosztów,
• posiadają doświadczonych specjalistów QA/QC i HSE.

Bechtel otworzył w czerwcu 2026 roku biuro w Gdańsku, które ma wspierać inżynierię, planowanie budowy, realizację projektu i rozwój współpracy z polskimi firmami. Biuro może docelowo pomieścić kilkaset osób.

Wzrost liczby pakietów oznacza również zapotrzebowanie na kierowników, inspektorów, superintendentów, planistów, specjalistów jakości i osoby odpowiedzialne za commissioning. Więcej o tych funkcjach znajdziesz w artykule Kto będzie nadzorował budowę elektrowni jądrowej w Polsce? 15 kluczowych stanowisk.

14. Podsumowanie

EPC elektrowni jądrowej połączy trzy podstawowe obszary: projektowanie, zakupy i budowę. PEJ pełnią rolę inwestora oraz kontrolują realizację. Westinghouse dostarcza technologię AP1000 i odpowiada za kluczowe rozwiązania jądrowe. Bechtel integruje projekt z zakupami i prowadzeniem robót.

Polskie firmy będą realizować konkretne pakiety jako wykonawcy, dostawcy albo podwykonawcy. Nie wszystkie podpiszą jednak umowę z tym samym podmiotem. Część będzie pracować dla PEJ, część dla Bechtela, Westinghouse albo producentów dużych urządzeń.

Osobny system kontraktów obejmie drogi, kolej, MOLF i sieci. Te inwestycje prowadzą wyspecjalizowane instytucje, dlatego nie należy traktować całego otoczenia elektrowni jako jednego zamówienia EPC.

Najważniejsza zasada brzmi: odpowiedzialność będzie podążać za konkretnym zakresem umowy. Firma, która chce wejść do projektu, musi więc ustalić, kto zamawia dany pakiet, jakie standardy stosuje i jakie obowiązki przenosi na kolejnych podwykonawców.

15. FAQ